Nieuwe Arbowet per juli 2026: wat verandert er voor verzuimpreventie in jouw bedrijf
Laatst bijgewerkt: mei 2026
Per juli 2026 treden verscherpte Arbowet-regels in werking die verzuimpreventie verplicht maken voor alle Nederlandse werkgevers. Deze wetgeving reageert op de alarmerende verzuimcijfers: het CBS rapporteerde voor 2025 een landelijk verzuimpercentage van 5,4%, wat Nederlandse werkgevers in 2024 maar liefst 1 miljard euro meer kostte dan het jaar daarvoor. Bovendien stapelen de boetes zich op voor werkgevers die de nieuwe verplichtingen negeren.
Wat is er precies veranderd in de Arbowet per juli 2026?
De nieuwe Arbowet 2026 introduceert vier belangrijke wijzigingen die direct impact hebben op jouw verzuimmanagement. Ten eerste moeten alle werkgevers hun Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) uitbreiden met een specifiek hoofdstuk over verzuimpreventie en psychosociale belasting op de werkplek.
Daarnaast worden werkgeversverplichtingen verzuim aangescherpt: je moet binnen drie maanden na inwerkingtreding een schriftelijk preventieplan opstellen dat concrete maatregelen bevat tegen ziekteverzuim. De Inspectie SZW controleert dit strenger en kan boetes opleggen vanaf €5.000 voor het eerste verzuim tot €25.000 bij herhaalde overtredingen.
Vervolgens geldt er een nieuwe rapportageverplichting: bedrijven met meer dan 50 werknemers moeten elk kwartaal hun verzuimcijfers en preventie-inspanningen rapporteren aan hun arbodienst. Ten slotte zijn werkgevers verplicht om leidinggevenden te trainen in het voeren van gesprekken over werkdruk en vroegtijdige signalering van verzuimrisico’s.
Waarom deze wijzigingen cruciaal zijn voor jouw bedrijf
De financiële impact van ziekteverzuim is dramatisch gestegen. Volgens onze analyse kost een zieke medewerker gemiddeld €405 per dag in 2026, exclusief indirecte kosten zoals productiviteitsverlies en teamverstoring. Echter, de werkelijke kosten kunnen oplopen tot €296.000 voor twee jaar langdurig verzuim van één medewerker.
Daarnaast laat onderzoek zien dat 68% van werkgevers een toename ziet van langdurig verzuim, waarbij ruim 30% van alle verzuimdagen gerelateerd is aan psychische klachten. In de zorgsector is de situatie nog nijpender: daar ligt het verzuimpercentage op 8,1% in het eerste kwartaal van 2025.
Bovendien brengt de vergrijzende arbeidsmarkt nieuwe uitdagingen. Hoewel werknemers boven de 60 minder vaak verzuimen, duurt hun herstelperiode aanzienlijk langer. Dit maakt ziekteverzuim voorkomen via preventieve maatregelen crucialer dan ooit.
Voor welke bedrijven gelden de nieuwe regels?
De nieuwe wetgeving geldt voor alle werkgevers vanaf één werknemer in loondienst. Echter, er zijn wel gradaties in de verplichtingen. Bedrijven tot 10 werknemers moeten een basis-preventieplan hebben, terwijl organisaties met 10-50 werknemers ook een jaarlijkse evaluatie moeten uitvoeren.
Voor bedrijven met meer dan 50 werknemers gelden de strengste eisen: zij moeten daarnaast een verzuimbeleid opstellen met concrete doelstellingen, kwartaalrapportages leveren en een preventiebudget reserveren van minimaal €500 per werknemer per jaar.
Specifieke sectoren krijgen extra aandacht. De zorgsector, met een verzuimpercentage van 8,1%, valt onder verscherpte monitoring. Ook de bouw (5,8% verzuim) en de niet-commerciële dienstverlening (6,6%) krijgen specifieke richtlijnen voor hun werkgeversverplichtingen verzuim.
Zzp’ers en freelancers vallen buiten de reikwijdte van deze wet, tenzij er sprake is van schijnzelfstandigheid zoals vastgesteld door de UWV.
Wat je vanaf nu concreet moet doen
De implementatie van effectieve verzuimpreventie vraagt om een systematische aanpak. Binnen drie maanden moet je jouw RI&E updaten met focus op psychosociale belasting. Hierbij identificeer je werkdruk, tijdsdruk en conflicten als risicofactoren voor verzuim.
Vervolgens ontwikkel je een preventieplan gericht op mentale gezondheid werkplek. Dit plan bevat concrete interventies zoals stressmanagementtrainingen, flexibele werktijden en regelmatige werkdrukgesprekken. Bij Gesprek met Personeel helpen wij bedrijven met professionele begeleiding bij ziekteverzuim en re-integratie.
Daarnaast controleer je jouw arbodienst-contract op compliance met de nieuwe eisen. De meeste arbodiensten vragen vanaf €176,30 per werknemer per jaar, maar de nieuwe verplichtingen kunnen deze kosten verhogen.
Ten slotte investeer je in managementtraining voor vroegtijdige signalering. De ROI hiervan is overtuigend: een preventietraject van vijf sessies kost rond de €900, terwijl twee jaar ziekteverzuim van één werknemer gemiddeld €296.000 kost. Dit maakt preventief verzuimmanagement een van de meest kosteneffectieve investeringen die je kunt doen.
Praktische stappenplan voor implementatie
Week 1-2: Inventariseer je huidige verzuimcijfers en analyseer de hoofdoorzaken. Gebruik deze data als baseline voor je preventieplan. Bovendien evalueer je het bestaande beleid op tekortkomingen ten opzichte van de nieuwe eisen.
Week 3-4: Voer een nieuwe RI&E uit met specifieke focus op psychosociale belasting. Betrek werknemers bij deze inventarisatie via vragenlijsten en gesprekken over werkdruk en werkomstandigheden.
Maand 2: Ontwikkel je verzuimbeleid en preventieplan op basis van de RI&E-uitkomsten. Communiceer dit helder naar je team en zorg voor draagvlak bij leidinggevenden.
Maand 3: Start met training voor leidinggevenden over gesprekstechnieken en vroegtijdige signalering. Echter, dit is een continu proces dat regelmatige updates en praktijktraining vereist.
Ongoing: Monitor je resultaten maandelijks en pas je aanpak bij waar nodig. Succesvolle verzuimpreventie vereist constante aandacht en bijsturing op basis van actuele verzuimcijfers en feedback van werknemers.
Bij Gesprek met Personeel bieden wij complete HR-ondersteuning voor de implementatie van deze nieuwe verplichtingen, zodat jij je kunt focussen op je kernactiviteiten terwijl wij zorgen voor compliance en effectieve verzuimpreventie.