Ziekteverzuim kostte Nederland 29 miljard euro in 2025: hoe werkgevers met slimme gesprekstechnieken kosten besparen in 2026
Laatst bijgewerkt: juni 2026
Het ziekteverzuim heeft Nederland vorig jaar meer dan 29 miljard euro gekost, blijkt uit het nieuwste NN-trendrapport. Deze astronomische kostenpost onderstreept het belang van verzuimpreventie, maar biedt ook een kans: werkgevers die nu investeren in effectieve personeelsgesprekken kunnen aanzienlijke besparingen realiseren.
Wat is er gebeurd met het ziekteverzuim in Nederland?
De cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek tonen een zorgwekkende trend. In het eerste kwartaal van 2026 bleef het ziekteverzuim van werknemers stabiel op 5,8 procent, gelijk aan dezelfde periode in 2025. Dit percentage ligt echter aanzienlijk hoger dan het langjarig gemiddelde van 5,0 procent sinds 1996.
Bovendien blijkt uit de CBS-statistieken dat over heel 2025 het ziekteverzuim uitkwam op 5,4 procent, een stijging ten opzichte van 5,2 procent in 2024. Daarmee komt er definitief een einde aan de daling die volgde op het hoogtepunt in coronajaar 2022.
Daarnaast tonen de sectorale gegevens grote verschillen:
- Gezondheids- en welzijnszorg: 8,2 procent verzuim
- Verpleging en thuiszorg: 9,9 procent verzuim
- Sociaal werk: stijging van 7,7 naar 8,3 procent
- Overige dienstverlening: toename van 4,7 naar 5,2 procent
Waarom dit ertoe doet voor Nederlandse werkgevers
De economische impact van ziekteverzuim raakt iedere werkgever direct. Volgens actuele marktgegevens kost een zieke medewerker gemiddeld tussen de 362 en 400 euro per dag in 2026. Voor een MKB-ondernemer betekent dit dat één langdurig zieke werknemer al snel 50.000 tot 70.000 euro per jaar kan kosten aan doorlopend loon, vakantiegeld, sociale premies en reïntegratiekosten.
Echter, de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) toont ook een belangrijke kans: van de werknemers die in 2025 verzuimden, geeft 23 procent aan dat hun afwezigheid geheel of gedeeltelijk werkgerelateerd was. Met andere woorden, bijna een kwart van het verzuim is potentieel te voorkomen door betere arbeidsomstandigheden en gesprekstechnieken.
Werkdruk blijkt de meest genoemde oorzaak van werkgerelateerd verzuim (28 procent), gevolgd door besmetting op de werkvloer (14 procent) en lichamelijk te zwaar werk (11 procent). Deze oorzaken zijn direct beïnvloedbaar door werkgevers die investeren in preventieve gesprekken.
Voor wie geldt deze nieuwe realiteit het meest?
Werkgevers in alle sectoren voelen de impact, maar sommige branches staan voor extra uitdagingen. Bijvoorbeeld, organisaties in de zorg- en welzijnssector kampen met het hoogste verzuimpercentage van 8,2 procent. Voor deze sectoren hebben wij bij Gesprek met personeel specifieke aanpakstrategieën ontwikkeld die zich richten op constructieve dialoog.
Tevens hebben MKB-ondernemers te maken met nieuwe wetgeving die per 2026 van kracht is geworden. Het premiepercentage voor de Ziektewet steeg van 0,50 procent in 2025 naar 0,56 procent in 2026, wat de directe kosten voor werkgevers verhoogt.
Vooral kleine bedrijven zonder verzuimverzekering lopen financiële risico’s. De wettelijke loondoorbetalingsverplichting van twee jaar kan financieel verwoestend zijn voor kleinere organisaties, waarbij het eerste ziektejaar minimaal 70 procent van het loon doorlopend kost.
Wat je nu moet doen als werkgever
De sleutel tot verzuimreductie ligt in proactieve personeelsgesprekken. Bij Gesprek met personeel hebben wij in onze praktijk gezien dat werkgevers die investeren in preventieve gesprekstechnieken hun verzuimkosten met 20 tot 35 procent kunnen verlagen.
Ten eerste moeten werkgevers focussen op preventieve gesprekken. Preventieve gesprekken met jongere werknemers blijken bijzonder effectief, omdat deze groep vaak de eerste signalen van werkdruk ervaart.
Ten tweede is het cruciaal om de nieuwe wetgeving goed te begrijpen. De nieuwe ziekteverzuimwetgeving van 2026 brengt belangrijke wijzigingen met zich mee, vooral rondom hervalregels.
Daarnaast raden wij werkgevers aan om hun gesprekstechnieken te professionaliseren. Wij bieden gespecialiseerde training waarbij managers leren om vroeg signalen te herkennen en constructieve dialogen te voeren voordat verzuim optreedt.
Hoe nu verder met verzuimpreventie?
Gezien de stijgende kosten en het structureel hogere verzuim is 2026 het jaar waarin werkgevers moeten investeren in professionele verzuimbegeleiding. Psychische klachten zijn inmiddels verantwoordelijk voor ongeveer 40 procent van het langdurig verzuim, wat vraagt om gespecialiseerde gespreksvaardigheden.
Bij Gesprek met personeel ondersteunen wij werkgevers met een complete aanpak: van preventieve gesprekken tot professionele verzuimbegeleiding. Onze ervaring toont aan dat bedrijven die investeren in kwaliteit personeelsgesprekken niet alleen verzuimkosten besparen, maar ook de werknemerstevredenheid verhogen.
Bovendien is het verstandig om te investeren in verzuimverzekering. Hoewel dit niet verplicht is, kan het financiële risico van de tweejaarige loondoorbetalingsverplichting aanzienlijk zijn voor kleinere bedrijven.
Ten slotte adviseren wij werkgevers om hun verzuimbeleid te actualiseren conform de nieuwe wetgeving. Het nieuwe verzuimbeleid voor 2026 vraagt om snellere actie van werkgevers, wat direct impact heeft op de gesprekstechnieken die nodig zijn.
Het ziekteverzuim van 29 miljard euro in 2025 toont de urgentie aan, maar biedt ook kansen voor werkgevers die nu handelen. Door te investeren in effectieve personeelsgesprekken kunnen aanzienlijke kostenbesparingen worden gerealiseerd, terwijl tegelijkertijd het welzijn van werknemers wordt verbeterd.