Ziekteverzuim stijgt naar recordhoogte: wat werkgevers nu moeten doen in 2026

Laatst bijgewerkt: mei 2026

Het ziekteverzuim in Nederland bereikt opnieuw een kritiek punt: in het vierde kwartaal van 2025 steeg het naar 5,6 procent, vergeleken met 5,4 procent een jaar eerder. Deze stijging is geen tijdelijke uitschieter, maar bevestigt een structurele trend die werkgevers dwingt tot actie. Bovendien zorgen psychische klachten voor ongeveer 40 procent van het langdurig verzuim, terwijl premies voor arbeidsongeschiktheidsverzekeringen fors stijgen. Volgens recente cijfers van Ziekteverzuim Nederland hebben werknemers steeds langer nodig om te herstellen van hun uitval.

Wat is er precies gebeurd met het ziekteverzuim?

De cijfers spreken boekdelen: het landelijk verzuimpercentage voor alle economische activiteiten steeg in 2025 naar 5,4 procent, ten opzichte van 5,2 procent in 2024. Daarnaast blijft januari 2026 met 5,1 procent structureel hoog liggen, een stijging ten opzichte van 4,9 procent in december 2025.

Echter, de verschillen tussen sectoren zijn aanzienlijk. De gezondheidszorg en welzijn spant opnieuw de kroon met maar liefst 7,9 procent verzuim in het vierde kwartaal van 2025. Bovendien lagen waterbedrijven op 7,0 procent en het openbaar bestuur op 6,7 procent. Daartegenover staat de landbouw met slechts 3,3 procent als sector met het laagste verzuim.

Opmerkelijk is ook het verschil naar bedrijfsgrootte: kleinere bedrijven met minder dan 10 werknemers houden het verzuim beperkt tot 2,4 procent, terwijl grotere organisaties van 100+ werknemers worstelen met 6,0 procent uitval.

Waarom deze stijging zo problematisch is voor werkgevers

Ten eerste zorgt de kostenstijging voor financiële druk. Het gemiddelde WGA-premiepercentage stijgt in 2026 van 0,83% naar 0,96%, terwijl de Ziektewetpremie toeneemt van 0,50% naar 0,56%. Voor een organisatie met 300 werknemers en een gemiddeld jaarloon van € 45.000 betekent dit een jaarlijkse WGA-kostenlast van ongeveer € 129.600.

Vervolgens speelt de aard van het verzuim een cruciale rol. Gegevens van het RIVM tonen aan dat psychische klachten verantwoordelijk zijn voor ongeveer 40 procent van het langdurig verzuim. Namelijk, ruim 30% van alle verzuimdagen in 2025 was gerelateerd aan psychische klachten. Deze trend vergt een fundamenteel andere aanpak dan traditioneel fysiek verzuim.

Bovendien zorgt de nieuwe realiteit van hybride werken voor complexere uitdagingen. In onze ervaring bij Gesprek met Personeel zien we dat de grens tussen werk en privé volledig is vervaagd. Financiële zorgen door inflatie en de woningmarkt spelen daarnaast een grotere rol in het mentale welzijn van werknemers dan werkgevers vaak beseffen.

Welke sectoren en bedrijven lopen het grootste risico?

Vooral zorgorganisaties staan onder extreme druk. Met 8,1 procent verzuim in het eerste kwartaal van 2025 kampt deze sector met structurele problemen. Daarnaast hebben sectoren zoals reiniging te maken met hoge premies: een WGA-premie van 2,84% en een ZW-premie van 1,36% door het fysiek zware werk.

Echter, ook andere sectoren ontsnappen niet aan de trend. Niet-commerciële dienstverlening ligt op 6,6 procent, terwijl de nijverheid en industrie 5,8 procent verzuim laten zien. Kortom, vrijwel elke sector heeft te maken met boven-gemiddeld verzuim vergeleken met enkele jaren geleden.

Wat betreft bedrijfsgrootte blijkt dat vooral middelgrote en grote organisaties kwetsbaar zijn. Immers, bedrijven met 100+ werknemers hebben een verzuimpercentage van 6,0 procent, meer dan dubbel zo hoog als kleine bedrijven.

Hoe je als werkgever nu effectief kunt handelen

Ten eerste is preventie de sleutel tot succes. Bij Gesprek met Personeel zien we dat organisaties die investeren in welzijnsprogramma’s en stressmanagement aanzienlijk betere resultaten behalen. Verzuim terugdringen door leiderschap begint met het herkennen van signalen voordat werknemers uitvallen.

Daarnaast is snelle actie bij ziekmelding cruciaal. Het Arboportaal benadrukt dat werkgevers al in de eerste week na ziekmelding actief moeten handelen. Wij adviseren daarom een gestructureerde aanpak met duidelijke protocollen voor het eerste contact.

Bovendien vraagt de nieuwe wetgeving om proactief handelen. De Inspectie SZW controleert in 2026 strenger op de aanwezigheid van een actuele RI&E. Het ontbreken van een verzuimpreventieplan kan resulteren in forse boetes, nog los van de loonbetalingskosten bij ziekte.

Vervolgens zijn re-integratiegesprekken van essentieel belang. Echter, deze gesprekken vereisen specifieke expertise, vooral bij psychisch verzuim. Onze ziekteverzuim & re-integratie service helpt werkgevers bij het voeren van effectieve gesprekken die daadwerkelijk bijdragen aan herstel.

Wat de toekomst brengt voor ziekteverzuim

Volgens UWV-bestuursvoorzitter Maarten Camps komt de stijging vooral door een toename van uitgaven aan arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Meer jonge mensen kampen namelijk met longcovid en psychische aandoeningen. Ook de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep over ‘loonloze tijdvakken’ heeft invloed op de kosten.

Daarom verwachten we dat 2026 het jaar wordt waarin preventie centraal komt te staan. Kunstmatige intelligentie en predictieve analytics worden de drijvende krachten achter moderne verzuimbegeleiding. Deze technologieën kunnen patronen herkennen voordat verzuim daadwerkelijk optreedt.

Ten slotte zien we een verschuiving naar een meer menselijke, technologisch ondersteunde aanpak. Bij Gesprek met personeel combineren we persoonlijke begeleiding met data-gedreven inzichten om werkgevers optimaal te ondersteunen. Ons HR advies voor MKB helpt ondernemers bij het ontwikkelen van een toekomstbestendige verzuimstrategie.

Kortom, het stijgende ziekteverzuim vraagt om directe actie. Werkgevers die nu investeren in preventie, goede begeleiding en professionele ondersteuning, kunnen de kosten beheersen en het welzijn van hun medewerkers verbeteren. Wij staan klaar om u daarbij te helpen.

Veelgestelde vragen